Please reload

Featured Posts

‘Dit is waarvoor ik arts ben geworden’

September 5, 2017

1/1
Please reload

Probiotica werken wél: we lopen in Nederland achter

August 28, 2018

Probiotica kunnen de kans op antibiotica gerelateerde diarree (AGD) met een factor 3 verkleinen, zo schrijft Remco Kort  in het tijdschrift BMC Gastroenterology. Toch  wordt deze wetenschappelijk bewezen effectiviteit in de  NHG-richtlijnen niet vermeld. En verwerpen de EFSA (en VWA op nationaal niveau)  de gezondheidsclaims rondom probiotica. “Jammer, want zo lopen patiënten de voordelen van probioticagebruik onnodig mis en zijn zij niet in staat het kaf van het koren te scheiden.”

 

 

[Tekst] Voor een aantal probiotische producten is de werkzaamheid aangetoond. Welke dat zijn, beschrijft Remco Kort, hoogleraar in de microbiologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en onderzoeker bij TNO, in de Nationale gids van klinisch bewezen probiotica bij antibioticagebruik van TNO. Hieronder zijn uitgebreide vier probiotica-tips voor in de spreekkamer.

 

 

https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2018/8/nationale-gids-van-klinisch-bewezen-probiotica-bij-antibioticagebruik/.

 

 

1) Als je een breedspectrum antibioticum zoals voorschrijft, beveel dan bepaalde probiotica aan.

 

“In Nederland zijn er jaarlijks zo’n 1,2 miljoen gebruikers van het breedspectrum antibioticum amoxicilline, waarbij in een derde van de gevallen darmklachten optreden (antibioticum gerelateerde diarree, afgekort AGD). We praten hier dus over een heel relevant probleem. De kans op de ontwikkeling van deze klachten wordt volgens klinische studies van de hoogst wetenschappelijke standaard (gerandomiseerde dubbelblind placebo gecontroleerde studies) circa drie keer zo klein na inname van bepaalde probiotica, als supplement of-zuiveldrankje. Dat is gebleken uit een meta-analyse van 32 geselecteerde studies onder 7360 mensen. (Een samenvatting van dat onderzoek vind je hier (link naar de Nederlandse samenvatting van Jorien))

We hebben AGD er als eerste ‘case’ uitgelicht, omdat deze zo relevant is voor de medische praktijk. Er zijn nog veel meer ziektes en aandoening waar probiotica effectief tegen blijken te zijn. Graag verwijs ik naar de guidelines van de World Gastro-Enterology  Organization uit 2017  en naar de richtlijnen voor gebruik van probiotische voeding zoals opgesteld door Canadese overheid. We lopen op dit gebied in Nederland dus helaas heel erg ver achter.”  

 

http://www.worldgastroenterology.org/UserFiles/file/guidelines/probiotics-and-prebiotics-english-2017.pdf

 

 

  1. Niet van alle probiotica is de werking aangetoond.

 

“In het onderzoek heb ik producten ter aanbeveling geselecteerd uit een samengestelde lijst van circa 140 probiotische zuivelproducten en voedingssupplementen die in Nederland beschikbaar zijn. Ze zijn allemaal te koop voor consumenten; doorgaans via internet. Producten zijn uitgesloten als ze op het etiket niet de specifieke probiotische stammen en het aantal kolonievormende eenheden (kve) vermelden. Bovendien moeten die gegevens op het label corresponderen met de stam en dosis die in studies een positief effect of trend aantonen. De 140 in Nederland gevonden producten kregen sterren toegekend op basis van het aangetoonde effect in minstens één tot drie onafhankelijke klinische studies van de hoogst wetenschappelijke standaard (gerandomiseerde dubbelblind placebo gecontroleerde studies). Eén ster als er een effect werd gevonden in tenminste een van die studies, twee sterren bij een effect in twee studies en drie sterren bij een effect in drie studies. Van de 140 onderzochte producten bleven er zo acht over met minstens één ster.

Twee producten komen, met drie sterren, als best-bewezen uit de bus: de voedingssupplementen Microbiol Platinum (Vitals) en Culturelle (Allergy Research Group) die de Lactobacillus rhamnosus GG bevatten in een dagelijkse dosis van respectievelijk 33 en 11 miljard CFU (Tabel 1).”  

De volledige lijst van acht producten met minstens één ster:

 

 

                             

 

“Overigens is het goed om je te realiseren waarom EFSA (en VWA op nationaal niveau) alle gezondheidsclaims rondom probiotica verworpen hebben. Dit komt doordat er een strikt onderscheid wordt gemaakt tussen voeding en gezondheid. De EFSA neemt geen evidentie in overweging met betrekking tot werking van probiotica als het gaat over de preventie of het genezen van ziektes. Dan betreft het geen voeding meer, maar is het strikt genomen een medicijn. Het is dus niet zo dat de EFSA de werkzaamheid van probiotica ontkent. Men zegt daar eerder ‘U bent aan het verkeerde loket’. Ook al is deze werkwijze voor een voedsel-autoriteit begrijpelijk, de vraag is of de patiënt er bij gebaat is  dit onderscheid zo strikt te maken. Voeding en gezondheid zijn nauw met elkaar verbonden. In de wetenschappelijke literatuur is er al jarenlang consensus over de effectiviteit van probiotica ter preventie van AGD.”

 

 

3) Vuistregel; gebruik probiotica 1 tot twee weken langer dan de antibioticakuur.

“Hoewel er nog geen wetenschappelijke evidentie is voor het beste behandelregime, kunnen we op basis van klinische studies als vuistregel aanhouden dat probiotica gedurende de hele periode van de antibioticakuur (twee uur na inname) en tot één a twee weken na de kuur moeten worden gebruikt.”      

 

 

  1. Werkt een probioticum niet bij een patiënt? Probeer dan een andere.

“Ik heb dit niet onderzocht, maar mocht een probioticum geen effect hebben, dan is het altijd goed om één van de andere acht formuleringen uit de gids te proberen. Ook als dat ‘slechts’ één ster heeft. En als een probiotisch product geen enkele ster heeft gekregen, is overigens niet uitgesloten dat het toch effectief is. Het aantal sterren is een maat voor de wetenschappelijke bewijslast verkregen met de door ons geselecteerde studies. Er is naar alle waarschijnlijkheid sowieso ook een persoonlijke component van belang – ieder individu heeft een unieke darmmicrobiotica - die de effectiviteit van het probioticum kan beïnvloeden.”

 

door Susanne de Joode, medisch redacteur bij onder andere FoodFirst Network, partner van Arts en Voeding.

https://www.foodfirstnetwork.nl

 

 

 

 

Please reload

© 2016 by Vereniging Arts en Voeding  KVK nummer: 66432855